Δεν ήμουν ποτέ άνθρωπος των αποφάσεων της νέας χρονιάς. Ίσως γιατί, μεγαλώνοντας, είδα ότι οι περισσότερες από αυτές καταρρέουν κάπου στα μέσα Φεβρουαρίου, σιωπηλά, χωρίς δράματα. Παρ’ όλα αυτά, η αρχή ενός καινούργιου χρόνου έχει κάτι που με κάνει να κοντοστέκομαι, όχι για να υποσχεθώ, αλλά για να παρατηρήσω.
Αν με ρωτήσει κάποιος πώς διαβάζω, η απάντηση είναι απλή: χωρίς σειρά. Συχνά έχω δύο ή τρία βιβλία ανοιχτά ταυτόχρονα, ανάλογα με τη διάθεση, τη στιγμή, το βάρος της ημέρας. Μπορεί να με τραβήξει κάτι που είδα να διαφημίζεται, μια συζήτηση, ένας άνθρωπος που μου είπε «διάβασέ το». Αν μια ιστορία έχει γίνει σειρά ή ταινία, θέλω πρώτα να γνωρίσω το βιβλίο. Όχι από πείσμα, από περιέργεια. Γενικά, διαβάζω για την απόλαυση..
Κι όμως, ακόμη κι έτσι, υπάρχουν φορές που νιώθω ενοχές. Υπάρχουν δουλειές που περιμένουν, εκκρεμότητες, πρακτικά πράγματα. Το διάβασμα μοιάζει κάπως.. παράπλευρο. Κι όμως, είναι μια απόλαυση που δεν θέλω να χαλάσω. Μια μικρή, προσωπική πολυτέλεια που με κρατά όρθια..
Η αλήθεια είναι ότι πέρυσι το διάβασμα δεν πήγε καλά. Υπήρχαν πολλά προβλήματα, πολλές προσωπικές δυσκολίες. Από τη μία, το βιβλίο ήταν καταφύγιο. Από την άλλη, δεν μπορούσα να συγκεντρωθώ σε κάτι καινούργιο. Έτσι, γύρισα στα γνώριμα. Κλασικούς συγγραφείς. Ιστορίες που ήξερα πώς θα με κάνουν να νιώσω. Βιβλία που δεν ζητούσαν προσπάθεια, μόνο παρουσία..
Έχω περάσει κι εγώ αυτό που λέμε αναγνωστική στασιμότητα. Είναι περίεργο και κουραστικό συναίσθημα. Θέλεις να διαβάσεις, αλλά κάτι σε κρατά πίσω. Και συχνά δεν είναι τεμπελιά. Είναι η ζωή που τρέχει, το μυαλό που είναι γεμάτο, η αίσθηση ότι δεν υπάρχει χώρος να βυθιστείς σε μια ιστορία. Άλλες φορές είναι απλή βαρεμάρα. Διαβάζεις τις ίδιες σελίδες ξανά και ξανά χωρίς να συνδέεσαι.
Εγώ, για παράδειγμα, διαβάζω αργά. Μου αρέσει να νιώθω τις λέξεις. Καμιά φορά ψιθυρίζω προτάσεις ή τις διαβάζω δυνατά. Δεν με ενδιαφέρει η ταχύτητα, με ενδιαφέρει η κατανόηση.
Όταν το ενδιαφέρον χάνεται, οι προτάσεις βοηθούν. Το ίδιο και τα audiobooks, ειδικά στις μετακινήσεις, στο μετρό, στις διαδρομές που αλλιώς χάνονται. Υπάρχουν τόσα βιβλία πια σε ηχητική μορφή και, για πολλούς ανθρώπους, είναι ο μόνος τρόπος να διαβάζουν.
Κάτι που δεν έχω δοκιμάσει ακόμη, αλλά με γοητεύει, είναι οι λέσχες βιβλίου και τα slow reading groups. Η ιδέα ότι άλλοι άνθρωποι διαβάζουν το ίδιο κείμενο με τελείως διαφορετικό τρόπο, ότι ανταλλάσσεις σκέψεις χωρίς σωστό και λάθος, μου φαίνεται παρηγορητική. Ίσως κάποια στιγμή..
Θυμάμαι πρόσφατα σε ένα βιβλιοπωλείο να κρατάω δύο ή τρία βιβλία και να μην μπορώ να διαλέξω. Τελικά, επηρεασμένη από τον κινηματογράφο, πήρα ένα που έμαθα αργότερα ότι έγινε και ταινία.. Έτσι απλά. Άλλες φορές με κερδίζουν οι εκπτώσεις σε παλιές εκδόσεις. Μου αρέσουν τα παλιά βιβλία, οι παλιές σειρές, το βάρος του χρόνου πάνω τους.
Και κάπου εδώ, έμαθα κάτι απλό: όταν δεν μπορείς να διαβάσεις, μην πιέζεις τον εαυτό σου να ξεκινήσει κάτι νέο. Γύρνα σε κάτι παλιό. Κάτι που ήδη γνωρίζεις. Το διάβασμα είναι σαν δεύτερος εαυτός, δεν χρειάζεται πάντα προσπάθεια, χρειάζεται εμπιστοσύνη.
Ίσως, τελικά, το μόνο που χρειάζεται είναι να γράψουμε σε μια λίστα: να διαβάσω πέντε σελίδες.
Όχι πενήντα. Όχι ένα κεφάλαιο. Πέντε σελίδες.
Για όλα τα άλλα, ύπνο, άσκηση, φροντίδα, υπάρχουν συμβουλές. Για το διάβασμα, σπάνια μιλά κανείς έτσι. Κι όμως, δεν είναι μοναχική εμπειρία. Όταν μοιράζεται, όταν γίνεται αργά, όταν επιτρέπεται.
Αυτό θέλω να κρατήσω. Όχι αποφάσεις. Μόνο χώρο.
Τατιάνα,
Αφήστε μια απάντηση